Wat is EMDR en bij welke klachten is deze behandeling effectief?

Je hebt er misschien al eens van gehoord: EMDR. Dit is een type therapie voor mensen die last hebben en blijven houden van de gevolgen van een schokkende, stressvolle ervaring. Voorbeelden zijn geweldsincidenten, seksueel misbruik, brand of een ongeval. EMDR therapie helpt om beter om te kunnen gaan met de traumatische gebeurtenis. Hoe werkt EMDR precies en bij welke klachten is deze behandeling effectief? Lees ons artikel om er meer over te weten te komen.

De impact van stressvolle en traumatische gebeurtenissen

Veel mensen maken een heftige gebeurtenis mee in hun leven. Heftige, stressvolle ervaringen gaan gepaard met veel emotie. Dit kan een grote impact maken op iemands leven, waarbij er psychische klachten kunnen ontstaan. De herinnering aan de gebeurtenis en de daaraan gekoppelde emoties worden namelijk opgeslagen in je langetermijngeheugen in je hersenen, zowel in het fysieke als het mentale systeem.

In de vorm van flashbacks of nachtmerries met angstige, levendige beelden kan de herinnering telkens terugkomen. De flashbacks vinden daarbij vaak plaats op onverwachte momenten. De hevige emoties komen weer naar voren en dit heeft impact op je functioneren. Je kunt je angstig, gespannen en somber voelen, of lichamelijke klachten en slaapproblemen ervaren. Je gaat situaties waarin je stress ervaart vermijden, in de hoop om de herinnering uit de weg te kunnen gaan. Dit kan ervoor zorgen dat de angst steeds groter wordt.

EMDR: schokkende ervaringen verwerken, emoties verminderen

Het is belangrijk om de schokkende ervaring goed te verwerken en de bijbehorende emoties te verminderen. Met de behandelmethode EMDR worden de klachten door een traumatische ervaring verminderd: het wordt eenvoudiger om met de herinnering om te gaan. Het trauma wordt verwerkt met EMDR therapie, waardoor klachten zoals prikkelbaarheid, over-alertheid en nachtmerries verdwijnen. Angst en spanning nemen af, de hevige emoties kunnen beter worden losgelaten, en er komt weer rust terug in het lichaam en brein.

EMDR

Voor wie is EMDR therapie?

EMDR wordt al langer toegepast in de behandeling voor PTSS (posttraumatische stressstoornis), en is hier bewezen effectief. Sterker nog, in de behandeling voor PTSS wordt EMDR in de richtlijnen als een van de eerste keuze behandelingen genoemd.

Vandaag de dag wordt EMDR therapie steeds breder toegepast. Zo kan een EMDR behandeling zeer effectief zijn bij angst- en paniekklachten, fobieën, depressies, chronische pijnen, stemmingsproblemen, persoonlijkheidsstoornissen en eetstoornissen. Er is hier namelijk ook vaak sprake van een verband tussen een klacht en een gebeurtenis. Emotioneel beladen herinneringen kunnen bij deze klachten tevens een grote rol spelen, waarbij EMDR als onderdeel van een groter behandeltraject kan helpen bij de verwerking van deze emoties. Ook bij onze psychologie praktijk BrainNetwork passen we EMDR op deze manier toe.

Hoe werkt een EMDR behandeling?

Ben je benieuwd hoe een EMDR behandeling precies in z’n werk gaat? We lichten het hieronder toe.

EMDR is kort voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Het gaat om een gestructureerde behandelingsmethode, waarbij je wordt gevraagd om aan de schokkende herinnering te denken, en de EMDR therapeut vervolgens een ‘afleidende’ stimulus toevoegt. Zoals de naam van de therapie doet vermoeden, gaat deze stimulus in op oogbewegingen. Het kan bijvoorbeeld gaan om de bewegende hand van de therapeut, die met de ogen moet worden gevolgd. Een andere stimulus is een bewegend lichtje, of een afleidend geluid dat via een koptelefoon wordt afgespeeld.

De EMDR therapeut stuurt je bij de start van de behandeling naar de stressvolle, traumatische gebeurtenis, waarbij er wordt gevraagd naar de gedachten, gevoelens en emoties die de gebeurtenis oproept. Je gaat hierbij terug naar het naarste moment om aan te denken. Deze herinnering wordt zo levendig mogelijk gemaakt tijdens de behandeling, om de associaties, beelden, gedachten en gevoelens die te maken hebben met de gebeurtenis op te halen. Bij het bekijken van het beeld van de schokkende gebeurtenis en de bijbehorende emoties, wordt de afleidende stimulus steeds kort toegevoegd. Hiertussen wordt rust genomen, waarbij de therapeut peilt welke gevoelens en gedachten er spelen.

Aan het begin van de behandeling zijn de emoties, gevoelens en gedachten zwaar en intens, maar de EMDR therapeut gaat net zo lang door met de stimuli totdat de herinnering neutraal aanvoelt. Er wordt een keten van associaties en gedachten opgeroepen, waar steeds weer een stimulus aan wordt toegevoegd. Op die manier kunnen de gevoelens en emoties die erbij opspelen afnemen en kan men los kan komen van de emotionele verbinding met de gebeurtenis: zo ziet het verwerkingsproces eruit bij EMDR. Het voelt bijvoorbeeld alsof de herinnering ver weg wordt gestopt, of ver in het verleden heeft plaatsgevonden.

Hoe kan dit verwerkingsproces nu precies gebeuren? Hoe het precies werkt in niet geheel duidelijk, daar wordt nog steeds onderzoek naar gedaan. Een van de theorieën is dat tijdens de EMDR behandeling de herinnering wordt opgehaald uit het langetermijngeheugen en actief wordt in het werkgeheugen. Doordat het werkgeheugen veel informatie tegelijkertijd moet verwerken, door te denken aan de herinnering én door te letten op de stimulus raakt het werkgeheugen overbelast. Er blijft minder werkgeheugen vrij voor het opslaan van de herinnering en de bijbehorende gevoelens. Hierdoor vervagen de hevige emoties die opspelen bij de herinnering: de ervaring rondom de herinnering wordt minder sterk.

EMDR behandeling

Het effect van EMDR therapie

EMDR therapie wordt vaak als intens ervaren. De reden hiervoor is dat de nare herinnering op levendige wijze wordt opgehaald tijdens de behandeling. EMDR werkt snel en is krachtig. Mensen merken vaak snel dat de spanning tijdens de sessie afneemt. Met EMDR kunnen grote vooruitgangen worden geboekt.

Na de EMDR behandeling is het minder heftig om aan de schokkende ervaring terug te denken. Het gevoel van bijvoorbeeld machteloosheid, onveiligheid of schuld nemen af, waardoor klachten in het dagelijks leven minder worden. EMDR therapie kan je helpen om de gebeurtenis te verwerken en achter je te kunnen laten, waarmee je de controle over je leven terugkrijgt.

Kwalitatieve therapeut voor EMDR behandeling

De kwaliteit van een EMDR behandeling is belangrijk. Door een behandeling te volgen bij een gespecialiseerde EMDR therapeut, boek je de juiste vooruitgang op de langere termijn. Bij psychologen praktijk BrainNetwork helpen we je hier graag bij. Wil je weten of EMDR iets voor jou kan betekenen in het verminderen van je klachten? Neem vrijblijvend contact op.

In onze Psychologie Blog vind je ook interessante artikelen over angst en paniek klachten

× Direct contact opnemen