Biofeedback behandeling

De waarde van Biofeedback

Psychische klachten uiten zich bijna altijd ook in lichamelijke klachten. Soms is die link tussen psychische klachten lichamelijke klachten duidelijk, soms ook niet. Beide klachten kunnen elkaar versterken en in stand houden. Een behandelvorm die lichaam en geest bij elkaar brengt is Biofeedback. In deze blog wordt uitgelegd wat Biofeedback is, en wat de toegevoegde waarde is bij een behandeling.

Wat is de achterliggende gedachte?

Bij psychische problemen is er sprake van een verstoring van de balans in het lichaam. Die disbalans zien we terug in lichamelijke klachten. Het hoofd, hart en lichaam zijn namelijk allemaal met elkaar verbonden. Voorbeelden van dit soort lichamelijke klachten zijn bijvoorbeeld: hoofdpijn, slaapproblemen, migraine, hartklachten of darmklachten. 

Omdat het hoofd, hart en lichaam verbonden zijn, is het erg nuttig om bij een behandeling voor psychische klachten op alle drie te focussen. Een behandeling die deze drie gebieden integreert, is Biofeedback.

Maar wat is biofeedback dan precies?

Biofeedback is een behandelmethode waarbij lichaamssignalen worden gemeten met behulp van speciale apparatuur. Spierspanning, hartslag, huidgeleiding, ademhaling en huidtemperatuur zijn voorbeelden van lichaamssignalen waar je met behulp van Biofeedback inzicht in krijgt. De cliënt kan de gegevens zien op een scherm en krijgt zo inzicht op wat er precies in het lichaam gebeurt. Het effect van een nare of stressvolle gedachte is direct zichtbaar. Uiteindelijk is het doel dat de cliënt de eigen lichaamssignalen weet te herkennen, en deze daardoor ook kan controleren.
Een voorbeeld: stel nou dat je erg gestrest bent voor een belangrijke presentatie voor je werk. Er komen telkens gedachten naar boven. Wat nou als het fout gaat? Wat nou als mensen mijn werk niet interessant vinden? Bij het ontstaan van dit soort stressvolle gedachten gebeurt er iets met je lichaam. Je voelt je hart misschien sneller kloppen, of je begint te zweten. Maar soms zijn die lichamelijke signalen niet makkelijk op te merken. Biofeedback geeft je dan inzicht in wat er precies in je lichaam gebeurt en wat jouw persoonlijke signalen zijn, zodat je die later kunt herkennen.

Biofeedback behandeling

Verschillende vormen

Biofeedback lijkt nogal een breed begrip, en dat klopt. Onder Biofeedback vallen namelijk verschillende typen, afhankelijk van het type lichaamssignaal waarnaar wordt gekeken. Onder Biofeedback vallen bijvoorbeeld Hartcoherentietraining en Neurofeedback. Waar Hartcoherentietraining zich richt op hartritmevariatie (HRV), focust Neurofeedback zich op hersengolven die verstoord zijn. Neurofeedback wordt binnen de praktijk als aparte behandelmethode gezien, maar is dus eigenlijk een vorm van Biofeedback.

Voor welk type klachten kan biofeedback helpen?

Biofeedback is een behandelvorm die bij verschillende typen klachten kan helpen. Biofeedback is bijvoorbeeld effectief gebleken bij angstklachten (Goessl et al., 2017), stemmingsklachten en pijn (Thabrew, 2018), maar ook bij migraine (Nestoriuc et al., 2007), ADD/ADHD en hoge bloeddruk (Biofeedback Vereniging Nederland, 2021). De effectiviteit van de behandeling is bevonden bij verschillende leeftijdsgroepen. 

Het mooie van Biofeedback is dat je oefeningen leert die je zelf thuis toe kan passen, zelfs na afloop van het behandeltraject. Hierdoor heb je minder kans dat de klachten weer terugkomen. Daarnaast is biofeedback heel concreet en inzichtelijk, dat geeft mensen vaak een duidelijk tool om mee te werken.

Biofeedback in combinatie met gesprekstherapie

Biofeedback kan worden gecombineerd met andere therapieën, bijvoorbeeld met Cognitieve Gedragstherapie (CGT). Op die manier leer je niet alleen de signalen te herkennen, maar ook hoe je daar anders mee om kunt gaan. Daarom combineren we deze twee therapievormen in onze praktijk vaak met elkaar.

Ben jij op zoek naar een psycholoog in de omgeving Zeist of Soest die lichaamsgericht werkt? Of ben je benieuwd of Biofeedback iets voor jou is? Bij psychologenpraktijk BrainNetwork helpen we je graag. Neem vrijblijvend contact met ons op, dan kunnen we kijken naar de mogelijkheden voor jou.

Zoek je iemand die die gespecialiseerd is biofeedback in een andere omgeving, dan de Utrechtse Heuvelrug, neem dan een kijkje op de site van de Biofeedback Vereniging Nederland. Daar vind je alle Biofeedback therapeuten in Nederland

Literatuur

Goessl, V. C., Curtiss, J. E., & Hofmann, S. G. (2017). The effect of heart rate variability biofeedback training on stress and anxiety: a meta-analysis. Psychological Medicine, 47(15), 2578–2586. https://doi.org/10.1017/s0033291717001003

Nestoriuc, Y., & Martin, A. (2007). Efficacy of biofeedback for migraine: A meta-analysis. Pain, 128(1), 111–127. https://doi.org/10.1016/j.pain.2006.09.007

Pizzoli, S. F. M., Marzorati, C., Gatti, D., Monzani, D., Mazzocco, K., & Pravettoni, G. (2021). A meta-analysis on heart rate variability biofeedback and depressive symptoms. Scientific Reports, 11(1). https://doi.org/10.1038/s41598-021-86149-7

Thabrew, H., Ruppeldt, P., & Sollers, J. J. (2018). Systematic Review of Biofeedback Interventions for Addressing Anxiety and Depression in Children and Adolescents with Long-Term Physical Conditions. Applied Psychophysiology and Biofeedback, 43(3), 179–192. https://doi.org/10.1007/s10484-018-9399-z

Wat is Biofeedback standaard. (2021, 15 maart). Biofeedback Vereniging Nederland. Geraadpleegd op 17 februari 2022, van https://biofeedbackvereniging.nl/wat-is/wat-is-biofeedback-standaard/

In onze Psychologie Blog vind je ook interessante artikelen over Burn-out en stressklachten