EMDR

Wat is EMDR en bij welke klachten is deze behandeling effectief?

Je hebt er misschien al eens van gehoord: EMDR. Dit is een type therapie voor mensen die last hebben en blijven houden van de gevolgen van een schokkende, stressvolle ervaring. Voorbeelden zijn geweldsincidenten, seksueel misbruik, brand of een ongeval. EMDR therapie helpt om beter om te kunnen gaan met de traumatische gebeurtenis. Hoe werkt EMDR precies en bij welke klachten is deze behandeling effectief? Lees ons artikel om er meer over te weten te komen.

De impact van stressvolle en traumatische gebeurtenissen

Veel mensen maken wel eens een heftige gebeurtenis mee in hun leven. Schokkende, traumatische of stressvolle ervaringen gaan vaak gepaard met veel emotie. In veel gevallen kunnen  we deze situaties een plaats geven of verwerken, vaak met hulp van familie en vrienden. 

Maar het komt helaas ook voor dat een schokkende gebeurtenis een grote (en soms blijvende) impact heeft op je dagelijks functioneren. Psychische gevolgen van een traumatische gebeurtenis kunnen variëren van angst, depressie, hypervigilantie en flashbacks tot slaapstoornissen, problemen met concentratie, relatieproblemen, sociale isolatie, een slechte zelfbeeld en een gebrek aan emotionele controle. De gevolgen zijn vaak hevig en kunnen langdurig zijn. Als er sprake is van psychische gevolgen na een traumatische gebeurtenis is meestal professionele hulp nodig om te herstellen.

De herinnering aan de gebeurtenis en de daaraan gekoppelde emoties worden opgeslagen in je langetermijngeheugen in je hersenen, zowel in het fysieke als het mentale systeem. In de vorm van flashbacks of nachtmerries met angstige, levendige beelden kan de herinnering telkens terugkomen. De flashbacks vinden daarbij vaak plaats op onverwachte momenten. De hevige emoties komen weer naar voren en dit kan een grote impact hebben op je functioneren. 

EMDR is een therapie waarbij de herinnering aan de traumatische gebeurtenis wordt behandeld. EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Met EMDR kan het mentale proces van verwerking worden versneld. De herinnering wordt verankerd in het langetermijngeheugen, waardoor de emoties en de betekenis van de gebeurtenis veranderen. Lees meer over EMDR op de website va de EMDR verenging.

EMDR: schokkende ervaringen verwerken, emoties verminderen

Het is belangrijk om de schokkende ervaring goed te verwerken en de bijbehorende emoties te verminderen. EMDR is gebaseerd op de theorie dat onverwerkte herinneringen die aan een traumatische gebeurtenis zijn verbonden, blijven bestaan in het onderbewuste, wat een negatieve invloed heeft op het vermogen van iemand om te functioneren. Door middel van EMDR probeert de therapeut deze negatieve herinneringen te verwerken, waardoor de persoon de gebeurtenis beter zal begrijpen, verwerken en accepteren. De therapie maakt gebruik van oogbewegingen, lichaamstherapie, visuele beelden en andere technieken om herinneringen opnieuw te beoordelen en te verwerken. Bij EMDR wordt ook vaak gebruik gemaakt van ademhalingstechnieken zoals hartcoherentie om stress te verminderen, waardoor je je meer op je gemak voelt tijdens de behandeling.  


Door de effectieve inzet van EMDR therapie, kan de therapeut je helpen om klachten zoals prikkelbaarheid, over-alertheid en nachtmerries te verminderen. Angst en spanning nemen af, de hevige emoties kun je beter loslaten en je ervaart meer rust (balans) in je lichaam en brein.

EMDR

Voor wie is EMDR therapie geschikt?

EMDR wordt al langer effectief toegepast in de behandeling van PTSS (posttraumatische stressstoornis). In de behandeling van PTSS wordt EMDR in de richtlijnen als een van de eerste keuze behandelingen genoemd en vaak door zorgverzekeraars vergoed.

Vandaag de dag wordt EMDR therapie ook steeds breder toegepast bij andere psychische klachten. Zo kan EMDR hulp bieden voor mensen die lijdenaan, sociale fobie, depressies, en angst- en paniekklachten. Het is ook nuttig voor mensen die te maken hebben met chronische pijn, verslavingen, persoonlijkheidsstoornissen, stress en andere mentale gezondheidsproblemen.  Ook bij deze psychische problemen is vaak sprake van een verband tussen de klacht en een gebeurtenis. Emotioneel beladen herinneringen kunnen bij deze klachten een grote rol spelen, waarbij EMDR als onderdeel van een behandeltraject kan helpen bij de verwerking van deze specifieke emoties.

Hoe werkt een EMDR behandeling?

Ben je benieuwd hoe een EMDR behandeling precies in z’n werk gaat? We lichten het hieronder toe.

EMDR is kort voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Het gaat om een gestructureerde behandelingsmethode, waarbij je wordt gevraagd om aan de schokkende herinnering te denken, en de EMDR therapeut vervolgens een ‘afleidende’ stimulus toevoegt. Zoals de naam van de therapie doet vermoeden, gaat deze stimulus in op oogbewegingen. Het kan bijvoorbeeld gaan om de bewegende hand van de therapeut, die met de ogen moet worden gevolgd. Een andere stimulus is een bewegend lichtje, of een afleidend geluid dat via een koptelefoon wordt afgespeeld.

De EMDR therapeut stuurt je bij de start van de behandeling naar de stressvolle, traumatische gebeurtenis, waarbij er wordt gevraagd naar de gedachten, gevoelens en emoties die de gebeurtenis oproept. Je gaat hierbij terug naar het naarste moment om aan te denken. Deze herinnering wordt zo levendig mogelijk gemaakt tijdens de behandeling, om de associaties, beelden, gedachten en gevoelens die te maken hebben met de gebeurtenis op te halen. Bij het bekijken van het beeld van de schokkende gebeurtenis en de bijbehorende emoties, wordt de afleidende stimulus steeds kort toegevoegd. Hiertussen wordt rust genomen, waarbij de therapeut peilt welke gevoelens en gedachten er spelen.

Aan het begin van de behandeling zijn de emoties, gevoelens en gedachten zwaar en intens, maar de EMDR therapeut gaat net zo lang door met de stimuli totdat de herinnering neutraal aanvoelt. Er wordt een keten van associaties en gedachten opgeroepen, waar steeds weer een stimulus aan wordt toegevoegd. Op die manier kunnen de gevoelens en emoties die erbij opspelen afnemen en kan men los kan komen van de emotionele verbinding met de gebeurtenis: zo ziet het verwerkingsproces eruit bij EMDR. Het voelt bijvoorbeeld alsof de herinnering ver weg wordt gestopt, of ver in het verleden heeft plaatsgevonden.

Hoe kan dit verwerkingsproces nu precies gebeuren? Hoe het precies werkt in niet geheel duidelijk, daar wordt nog steeds onderzoek naar gedaan. Een van de theorieën is dat tijdens de EMDR behandeling de herinnering wordt opgehaald uit het langetermijngeheugen en actief wordt in het werkgeheugen. Doordat het werkgeheugen veel informatie tegelijkertijd moet verwerken, door te denken aan de herinnering én door te letten op de stimulus raakt het werkgeheugen overbelast. Er blijft minder werkgeheugen vrij voor het opslaan van de herinnering en de bijbehorende gevoelens. Hierdoor vervagen de hevige emoties die opspelen bij de herinnering: de ervaring rondom de herinnering wordt minder sterk.

De EMDR vereniging heeft een aantal video’s op YouTube geplaats over de ervaringen en werking van EMDR: https://www.youtube.com/watch?v=kSFb2FRP1xY

EMDR behandeling

De voordelen van EMDR therapie

EMDR therapie is een effectieve behandeling die kan helpen bij trauma en psychische problemen. De behandeling is niet-invasief en het betreft meestal een relatief korte therapie. De methode is daarbij gebaseerd op de bewezen theorie dat herinneringen die emotioneel geladen zijn, kunnen worden verwerkt door herhaalde oefeningen waarbij de herinnering wordt herhaald. De therapie kan daarmee snel resultaten opleveren en het proces is vaak bevredigend voor de patiënt.

EMDR therapie wordt soms door cliënten als intens ervaren. De reden hiervoor is dat de nare herinnering op levendige wijze wordt opgehaald tijdens de behandeling. De methode werkt snel en is krachtig. Mensen merken vaak snel dat de spanning tijdens de sessie afneemt. 

Na de EMDR behandeling is het minder heftig om aan de schokkende ervaring terug te denken. Het gevoel van bijvoorbeeld machteloosheid, onveiligheid of schuld nemen af, waardoor klachten in het dagelijks leven minder worden. EMDR therapie kan je helpen om de gebeurtenis te verwerken en achter je te kunnen laten, waarmee je de controle over je leven terugkrijgt.

Hoe vind je een opgeleide EMDR therapeut?

De kwaliteit van een EMDR behandeling is belangrijk. Om een goede EMDR-therapeut in Nederland te vinden, kun je het beste eerst de website van de Nederlandse Vereniging voor EMDR raadplegen. Op deze website staat een lijst met EMDR-therapeuten in Nederland, gesorteerd op postcode.

Als je een therapeut kiest, is het belangrijk dat deze de juiste kwalificaties, ervaring en kennis heeft om je goed helpen. Bespreek ook altijd je verwachtingen tijdens een kennismaking om zeker te zijn dat de therapeut bij je past.

Als psychologen praktijk BrainNetwork hebben we EMDR therapeuten in ons team en helpen we je graag. Wil je weten of EMDR iets voor jou kan betekenen in het verminderen van je klachten? Neem vrijblijvend contact op met ons team.

In onze Psychologie Blog vind je verder interessante artikelen ervaringen over onze behandelingen zoals EMDR

Wat is EMDR en bij welke klachten is deze behandeling effectief?

Je hebt er misschien al eens van gehoord: EMDR. Dit is een type therapie voor mensen die last hebben en…

Wat te doen bij een paniekaanval

Iedereen is wel eens bang of angstig. Angst is een natuurlijke reactie of dreiging of gevaar, en helpt ons uit…

De waarde van Biofeedback

Psychische klachten uiten zich bijna altijd ook in lichamelijke klachten. Soms is die link tussen psychische klachten lichamelijke klachten duidelijk,…

Wat is polyvagaaltheorie? Rol van ons zenuwstelsel bij stress & trauma

Wellicht heb je er al eens van gehoord: de polyvagaaltheorie. Deze theorie gaat ervan uit dat ons zenuwstelsel meerdere verdedigingsstrategieën…