Perfectionisme

Wanneer perfectionisme ongezond wordt: kenmerken, klachten en oplossingen

Je wilt jezelf bewijzen en je wilt presteren: dit lijkt je leven beter te maken. Fouten maken? Daar is geen ruimte voor! En als er dan toch een keer iets misgaat, neem je het jezelf enorm kwalijk. Als je jezelf hierin herkent, is er een grote kans dat je perfectionistisch bent. Pas op dat je er niet in doorslaat: in dit artikel leggen we uit waarom perfectionisme gevaarlijk kan zijn én wat je eraan kunt doen.

Wat is perfectionisme?

We willen allereerst antwoord geven op de vraag: wat is perfectionisme nu precies? Het gaat om een denkwijze die is gestoeld op het stellen van hoge standaarden. Dit baseren we zowel op onze identiteit (wie we zijn) als onze prestaties (wat we doen). We vinden het belangrijk om alles perfect te doen en vooral geen fouten te maken. We willen onszelf bewijzen, om goedkeuring te krijgen of erbij te horen. Uit angst voor falen, willen we zoveel mogelijk de controle behouden en voelen we ons verantwoordelijk voor wat er om ons heen gebeurt, ook als we dit eigenlijk niet in eigen handen hebben.

Al gauw stellen we onhaalbare eisen aan onszelf door perfectionistisch te zijn. Voor ons gevoel doen we het namelijk nooit goed genoeg. We zijn enorm streng voor onszelf. Fouten zijn niet toegestaan, want alles moet perfect gaan zodat we ons nergens voor hoeven te schamen. Gaat er toch iets mis? Dan voldoen we niet aan de verwachting, en nemen we het onszelf enorm kwalijk.

Perfectionisme lijkt goed, maar dat is het niet altijd

Veel mensen denken in eerste instantie dat perfectionisme iets goeds is, omdat het bevlogenheid en betrokkenheid toont. Het wordt dan ook wel genoemd als positieve eigenschap, tijdens een sollicitatiegesprek bijvoorbeeld. Er zit echter een dunne lijn tussen positieve bevlogenheid en te ver gaan in deze bevlogenheid. Kijk hieronder maar eens naar de positieve én negatieve eigenschappen van perfectionisme.

Positief aan perfectionisme:

–   Doorzetten

–   Proactief zijn

–   Loyaal zijn

–   Betrokken zijn

–   Betrouwbaar zijn

–   Doelgericht zijn

–   Detailgericht zijn

–   Gestructureerd zijn

Negatief aan perfectionisme:

–   Nooit tevreden zijn

–   Inefficiënt zijn

–   Moeite hebben met loslaten

–   Starheid tonen

–   Zwart-wit-denken

–   Doemdenken

–   Uitstellen

–   Vermijden

Perfectionisme kan een zelfvernietigende eigenschap zijn, als je er te ver in gaat. Hier is sprake van als je te hoge, onrealistische standaarden stelt. Je kunt er al snel in doorslaan, wat maakt dat je de teugels te stevig vasthoudt en maar weinig vrijheid ervaart in het leven. Nog erger: perfectionisme kan verschillende negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid, waar we verderop in dit artikel meer over toelichten.

Perfectionisme blog

Drie soorten perfectionisme

Hewitt en Flett hebben in een bekend onderzoek uit 1991 gesteld dat er drie soorten perfectionisme te onderscheiden zijn. In dit artikel gaan we met name in op de eerste en derde soort.

–   Perfectionisme gericht op jezelf (interne druk). Je stelt onrealistisch hoge standaarden aan jezelf. Je bent kritisch naar jezelf, concentreert je op tekortkomingen en hebt moeite met het accepteren van je eigen fouten.

–   Perfectionisme gericht op anderen. Je stelt onrealistisch hoge standaarden aan anderen. Je wilt dat anderen perfect zijn en beoordeelt het gedrag van anderen op strenge wijze.

–   Sociaal voorgeschreven perfectionisme (externe druk). Deze vorm van perfectionisme betreft de overtuiging dat je moet voldoen aan de hoge standaarden van anderen. Je hebt het idee dat mensen om je heen onrealistische verwachtingen van jou hebben, je streng beoordelen en druk op je uitoefenen om perfect te zijn. Dit kan daadwerkelijk zo zijn, maar ook vaak dénken we dat dit het geval is, terwijl het in werkelijkheid helemaal niet zo blijkt te zijn.

Perfectionisme en de prestatiemaatschappij

We leven in een prestatiemaatschappij en een marktgedreven samenleving, waarin we steeds maar meer willen en beter willen worden. We willen een goede baan, een groot huis, dure kleding, een mooie auto, een grote vriendengroep en een goed lichaam. Eigenlijk moet alles tiptop in orde zijn. Dit zorgt ervoor dat perfectionisme in opkomst is – met name de laatste vorm in de hierboven genoemde drie soorten: sociaal voorgeschreven perfectionisme.

Perfectionisme komt steeds vaker voor en vaak ook al op jonge leeftijd, bij kinderen. We krijgen immers al op jonge leeftijd opgelegd dat we alles goed moeten doen, waardoor we al snel een hekel krijgen aan fouten maken. Onze omgeving verwacht vaak veel van ons en is niet bang om te oordelen. Ook social media hebben een grote invloed: iedere dag zien we hier weer beelden van mensen die een perfect leven lijken te leiden. Hier willen we zelf ook aan voldoen, want anders zijn we niet interessant genoeg.

Hoe herken je perfectionisme?

Hoe weet je nu of jij last hebt van perfectionisme? Bijna iedereen doet zijn of haar best en werkt hard, en vrijwel niemand vindt het leuk om fouten te maken. Maar maakt dat je direct (te) perfectionistisch?

Het draait met name om je mindset, waaruit blijkt dat je te hoge standaarden aan jezelf stelt. De volgende kenmerken kunnen duiden op perfectionisme:

–   Je moet veel van jezelf. Elke dag keihard werken, drie keer per week sporten, wekelijks verschillende vrienden opzoeken. Het moet allemaal gebeuren, en je wilt het liefst geen afspraken missen – ook als je er geen zin in hebt. Aan ontspanning kom je nauwelijks toe, dat heeft geen prioriteit.

–   Je vindt jezelf nooit goed genoeg. Hoewel je al zoveel moet van jezelf, is het nooit goed genoeg. Je hebt het gevoel dat het altijd beter kan en je legt de lat steeds hoger, ook als anderen aangeven dat het wel goed genoeg is.

–   Je gaat vaak over je grenzen heen. Je hebt het idee altijd door te moeten zetten. Opgeven is geen optie, zelfs als je dat eigenlijk liever zou doen. Het maakt dat je vaak over je grenzen heengaat, omdat je geen ‘nee’ durft te verkopen.

–   Je piekert regelmatig. Perfectionisten zijn vaak grote twijfelkonten en piekeraars. Zit het wel goed met je relatie, werk, sociale contacten en uiterlijk? Het kan leiden tot besluiteloosheid.

–   Je bent vaak op zoek naar bevestiging van anderen. Je hebt veel goedkeuring nodig van bijvoorbeeld je partner, vrienden en collega’s. Pas dan heb je weer wat meer vertrouwen in jezelf, als het al lukt om een compliment aan te nemen.

–   Je bent bang voor afwijzing. Je voelt je minderwaardig en bent bang om te worden afgewezen. Negatieve feedback van anderen versterkt dit gevoel.

–   Je laat niet alles van jezelf zien. Om potentieel gevaar of een fout te voorkomen, laat je niet alles van jezelf zien. Je houdt de schijn liever op dan dat je zegt hoe je je echt voelt. Ook geef je niet altijd je mening, uit angst om iets geks te zeggen.

–   Je wilt geen hulp vragen. Hoewel je hulp soms best goed zou kunnen gebruiken, laat je het liever om ernaar te vragen. Dit voelt namelijk als falen.

Omgaan met fouten maken

Je kunt bij perfectionisme herkennen verder kijken naar de manier waarop je omgaat met fouten. Stel je krijgt een tegenvallende beoordeling, op school of werk. Denk je dan: ‘Erg jammer, maar dat kan een keer gebeuren. Ik ben nog steeds een goed mens.’ Of denk je: ‘Ik heb enorm gefaald en ik ben niet goed genoeg in wat ik doe. Ik ben niet de moeite waard.’ Het tweede antwoord is een perfectionistische denkwijze. Zeker als je dit al denkt bij kleine, niet-kritieke fouten, is hier sprake van.

Je hebt een onrealistisch kritische kijk op jezelf bij perfectionisme. Je rekent het jezelf enorm zwaar aan als je een fout maakt, en je schaamt je diep. Hieruit blijkt ook dat er een link is tussen perfectionisme en faalangst, waarin zelfkritiek en zelftwijfel een grote rol spelen. Er kunnen heftige emoties optreden: je bent boos op jezelf als er iets fout gaat, waarbij je meestal lang teleurgesteld blijft of zelfs helemaal in de put kunt raken. Fouten kun je dus moeilijk loslaten. Verder probeer je falen te voorkomen, door heel hard je best te doen en alles vooraf te calculeren. Dit kan er ook voor zorgen dat je sneller opgeeft of iets gaat vermijden, als er een kans op een fout dreigt te ontstaan.

Perfectionisme

Negatieve gevolgen van perfectionisme

Perfectionisme kan negatieve gevolgen hebben, met name voor de gezondheid. Door jezelf altijd maar te willen bewijzen, ervaar je stress. Perfectionisme maakt dat je te veel stress of chronische stress ervaart. Dit heeft meer invloed op je lichaam dan je misschien zou denken.

Het kan nog erger worden als je blijft toegeven aan het leiden van een zo perfect mogelijk bestaan met onrealistische eisen. Verschillende lichamelijke klachten worden gekoppeld aan perfectionistische neigingen, waaronder chronische vermoeidheid, chronische hoofdpijn, een verstoorde spijsvertering, nek- en rugklachten en slapeloosheid. Ook veel klinische problemen worden hieraan gekoppeld. Dit zijn onder andere burn-out, depressie, angsten, dwangstoornissen, eetstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen en zelfbeschadiging. Hoe erger perfectionisme is, hoe groter de kans op een of meerdere klachten wordt.

Dit vormt de belangrijke reden om perfectionisme te signaleren en aan te pakken. Je kunt de bovenstaande klachten het best voorkomen, of anders snel in actie komen als je last ervaart door perfectionisme.

Hoe kun je perfectionisme loslaten?

Minder perfectionistisch zijn, is de oplossing om af te komen van de druk die je voelt of de klachten die je ervaart. Maar hoe doe je dat? Het is niet eenvoudig, omdat perfectionisme diepgeworteld zit. Toch is het mogelijk! Er zijn verschillende stappen die je kunt zetten, die we hieronder benoemen.

Van perfectionist naar optimalist

Ben je bang dat je niet meer genoeg kunt bereiken door je perfectionistische kant los te laten? Dat hoeft gelukkig niet zo te zijn. Verander van een perfectionist in een optimalist! De optimalist werkt met plezier en passie, streeft naar een goed resultaat en doet zijn of haar best, maar ziet het maken van fouten niet als falen en accepteert dat er iets mis kan gaan. De optimalist durft uitdagingen aan te gaan en leert van fouten. Dat is een gezonder uitgangspunt dan dat van de perfectionist.

Realiseer je dat doorslaan in perfectionisme niet goed is

Als je je er bewust van bent dat perfectionisme niet goed is, kan het lukken om minder perfectionistisch te zijn. Indien je te veel verantwoordelijkheid voelt en te hoge verwachtingen stelt, laat je je perfectionistische kant te vaak spreken. Realiseer je dat je aan jezelf voorbij rent en dat je je eigen grenzen negeert. Realiseer je dat je te kritisch bent en onrealistische doelen stelt. Realiseer je dat perfectionisme zelfvernietigend is. Zo is het ineens helemaal niet meer zo aantrekkelijk om perfectionistisch te zijn.

Liever en zachter zijn voor jezelf

Nu je je realiseert dat perfectionisme niet goed is, kun je je focussen op liever en zachter zijn voor jezelf. Je hoeft de lat niet steeds maar hoger te leggen. Rem liever af als je ergens geen zin in hebt of als je lichaam een grens aangeeft. Draaf niet steeds door, maar pak vaker momenten van rust.

Liever zijn voor jezelf uit zich niet alleen in acties, maar ook in gedachten. Denk positiever over jezelf. Vertel jezelf dat je er mag zijn, dat je jezelf accepteert, dat je goed je best doet en dat dat voldoende is. Kijk naar je kwaliteiten en niet naar je minpunten. Zo zet je jezelf weer op de eerste plaats, in plaats van perfectionisme en onhaalbare standaarden. Je gaat weer van jezelf houden en je zelfvertrouwen neemt toe. Jij bent het waard!

Imperfectie leren omarmen: fouten maken mag!

We maken allemaal fouten. Dat is menselijk. Een belangrijke stap in het proces om minder perfectionistisch te worden, is het leren omarmen van imperfecties. Je mag gewoon fouten maken, daar hoef je niet bang voor te zijn. Sterker nog, hier kun je zelfs veel van leren. Zo word je door het maken van fouten uiteindelijk alleen maar beter in wat je doet, zowel persoonlijk als professioneel gezien. Je kunt dus juist groeien door minder perfectionistisch te zijn – iets wat je in eerste instantie misschien niet had verwacht! Neem het jezelf niet kwalijk als je fouten maakt, maar vertel jezelf dat fouten er mogen zijn én dat jij er mag zijn.

Zeg dit tegen jezelf, maar ook bijvoorbeeld als ouder tegen je kind. Laat blijken dat je trots bent op de moeite die je kind ergens in heeft gestoken, ook als het niet heeft uitgepakt zoals de verwachting was.

Luister naar wat jíj belangrijk vindt

We zijn gevoelig voor de verwachtingen van anderen, of de verwachtingen waarvan we dénken dat anderen ze van ons hebben. Laat dit los, zodat je minder druk gaat ervaren en de regie over je leven terugkrijgt. Ga na wat er echt belangrijk is voor jou. Luister naar je gevoel en intuïtie: laat je hart spreken! Zo kom je meer in de buurt van wat je wilt, in plaats van wat je moet. Als jij minder wilt gaan werken, je huis minder vaak wilt poetsen, maar eens in de drie jaar op vakantie wilt gaan of in een kleinere woning wilt gaan wonen, is dat helemaal goed. Probeer dit los te koppelen van verwachtingen van anderen. Dit is immers jouw leven: jij hebt de touwtjes in handen.

Durf om hulp te vragen

Hoe moeilijk het in eerste instantie ook voor je is, durf om hulp te vragen. Of het nu van een familielid, vriend of collega is. Je hoeft niet altijd maar alles zelf op te lossen.

Behandeling bij perfectionisme bij een psycholoog

Lukt het je niet om perfectionisme te verminderen en blijf je druk of klachten ervaren? Dan kan een psycholoog je helpen. Bij psychologie praktijk BrainNetwork helpen we je hier graag bij. Cognitieve gedragstherapie (CGT) kan effectief zijn, waarbij je meer inzicht krijgt in je gedrag, denkpatronen en gevoelens. Met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) kunnen we je helpen om je persoonlijke veerkracht te ontwikkelen, en zo bereidheid te creëren om perfectionisme aan te pakken. Neem vrijblijvend contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken. Altijd staat een persoonlijke en geïntegreerde aanpak centraal in onze praktijk.

Je leert tijdens een behandeling bij perfectionisme om minder resultaatgericht te zijn, minder de controle te willen behouden, meer fouten te durven maken en de fouten los te durven laten. Sterke emoties bij het maken van fouten nemen af. Je leert om meer afstand te nemen en te zien dat imperfecties niet problematisch zijn. Dit helpt je om zaken vanuit een ander, realistischer perspectief te bekijken, om uiteindelijk de lat te verlagen, minder kritisch naar jezelf te zijn en jezelf meer te waarderen.

Je komt hiermee dichter tot jezelf! Wat wil jíj maken van je leven, wat is voor jou belangrijk? Hier krijg je een duidelijker inzicht in. Door dit helder te hebben en hieraan te werken, zet je perfectionisme om in gezonde inspanning – en voorkom je dat je (opnieuw) doorslaat in perfectionisme.

In onze Psychologie Blog vind je meer interessante artikelen

    Stress klachten

    Welk effect heeft chronische stress op je lichaam?

    Langdurige stress kan zorgen voor verschillende lichamelijke klachten. Mensen voelen zich ziek en bezoeken dan een (huis)arts. Het komt geregeld voor dat er geen medische oorzaak wordt gevonden voor de klachten. In dat geval zijn de klachten vaak een gevolg van overmatige en langdurige stress en spanning.

    Een moeilijke situatie op je werk, ruzie in de familie, problemen thuis, vermoeidheid of zorgen over je financiële situatie: er kunnen allerlei redenen aan stress ten grondslag liggen. Stress heeft meer invloed op het lichaam dan de meeste mensen denken. De verschillende klachten die het gevolg van stress kunnen zijn, worden in de onderstaande infographic weergegeven.

    Stressklachten

    Heb jij last van een of meerdere bovenstaande lichamelijke en/of mentale klachten, en zijn ze mogelijk een gevolg van stress? Als stress chronisch wordt, kan het een grote invloed hebben op je gezondheid en functioneren. Het is verstandig en belangrijk om stressklachten aan te pakken, om te voorkomen dat ze verergeren of overgaan in een burn-out of angst- en paniekklachten. Bij psychologie praktijk BrainNetwork helpen we je graag bij stressklachten. Onze psychologen staan voor je klaar bij vragen of voor advies.

    In onze Psychologie Blog vind je meer artikelen over stressklachten

      Psychomotorische therapie

      Ervarend leren met Psychomotorische therapie

      Door Psychomotorische therapie heb ik ervaren dat ik anderen het tempo liet bepalen, dit was voor mij een belangrijk inzicht.’
      ‘In de ‘busoefening’ werd ik me pas echt bewust van hoe streng ik voor mezelf was, doordat ik ook kon voelen wat het met me deed.’

      Bovenstaande ervaringen van cliënten laten zien hoe krachtig Psychomotorische therapie kan zijn. In onze praktijk combineren we deze therapie vorm vaak met gesprekstherapie en Biofeedback bij stress- en burnout klachten. Maar wat is Psychomotorische therapie (afgekort: PMT) nu eigenlijk? We leggen je er graag meer over uit.

      PMT bij stress en burn-out

      PMT: ervaringsgerichte therapie

      PMT is een therapie die het best te begrijpen is als je het zelf hebt ervaren. Dit horen we dan ook van veel cliënten na een oefening: ‘Ah, nu snap en voel ik pas wat je bedoelt’. Psychomotorische therapie is dan ook een ervaringsgerichte therapie. Door middel van Psychomotorische therapie kun je in een methodisch opgezette leersituatie nieuwe ervaringen en inzichten opdoen. Maar ook kun je oefenen met het toepassen van nieuw gedrag of nieuwe gedachten.

      In deze blog op onze website lees je meer over PMT en de precieze werking: Wat is Psychomotorische therapie?

      Wanneer wordt Psychomotorische therapie toegepast?

      Bij Psychologie praktijk BrainNetwork maken we graag gebruik van Psychomotorische therapie-oefeningen bij stress klachten. We zien vaak dat bewustwording van je eigen gedrag van grote meerwaarde kan zijn voor de behandeling. Je kunt hierbij denken aan bewegingsoefeningen en/of lichaamsgerichte oefeningen. Het voordeel van deze oefeningen is dat je direct kunt voelen wat er gebeurt en wat je denkt en doet.

      Dit soort lichaamsgerichte oefeningen, kunnen confronterend zijn, maar zijn daardoor juist ook heel inzichtgevend. In een oefening kun je niet om je gedrag heen. Je zal direct voelen en/of denken wat je in het dagelijks leven ook doet of denkt in een soortgelijke setting. Door via het doen en ervaren over jezelf te leren, maar tevens nieuw gedrag of alternatieve gedachten aan te leren, spreek je ook meer delen van je brein aan.

      Bewustwording met PMT-oefeningen

      Een voorbeeld: iemand met stress- en burn-outklachten die maar moeilijk stil kan staan, zal dit in een PMT-oefening ook niet of nauwelijks kunnen. Iemand zal bijvoorbeeld op een balanstol alle ballen hoog willen houden, zichzelf en de spanningssignalen negeren of deze te laat voelen. Met alle gevolgen van dien, zoals hoofdpijn, zware vermoeidheid of overprikkeling.

      Het kan dan een goede oefening zijn om dit gedrag en de spanningssignalen in het lichaam te herkennen door middel van PMT. Vervolgens je bewust te worden van belemmerende gedachten en te oefenen met het toepassen van ander gedrag (vertragen). Deze nieuwe leerervaringen kunnen je helpen om anders te gaan denken over bepaalde situaties..

      Ben je door deze blog nieuwsgierig geworden naar Psychomotorische therapie, of wil je graag een behandeling op basis van Psychomotorische therapie gaan volgen? Je kunt altijd contact opnemen met BrainNetwork voor onze behandelmogelijkheden.

      Tips stress en burn-out

      Stilstaan, voelen en dan?

      Hulp bij stress en burn-out klachten. In een eerdere blog hadden we het over het belang van stilstaan en daardoor voelen wat er gebeurt in je lijf, maar ook het voelen wat je behoeften en grenzen zijn. Als het je is gelukt om stil te staan en te voelen, dan zul je misschien denken: ‘En wat nu?’

      Wat je kunt doen, is achterhalen en handelen naar wat je nu nodig hebt. Daarbij kun je kijken naar je eigen gedrag, de signalen van je lijf, je gedachten en/of de omgeving in bepaalde situaties. We leggen je er hieronder graag meer over uit.

      Hulp bij stress en burn-out klachten

      Je gedrag:

      Je gedrag in kaart brengen bij stress kan een mooie ingang zijn voor tijdige herkenning van stressklachten. Wat zie je jezelf doen als je stress of spanning toeneemt: ga je mopperen of trek je jezelf juist terug? Als je de stress herkent, breng dan eens in kaart wat je nu zelf doet of hebt gedaan wat ervoor zorgt dat je stress hebt of dat de stress is toegenomen.

      Heb je mogelijk weer ‘ja’ gezegd tegen een collega, terwijl je eigenlijk al te veel op je bordje hebt liggen? Ben je weer te laat van huis gegaan en daardoor gestrest aan je werkdag begonnen? Heb je toch je pauze weer overgeslagen, terwijl je je had voorgenomen dat niet meer te doen? Heb je wel genoeg bewogen? Ben je toch te laat naar bed gegaan, omdat die ene opdracht nog af moest? Dergelijke keuzes die je door de dag heen maakt, tellen allemaal mee.

      Je lijf:

      Let op je lichaam bij het ervaren van stress. Wat doet bijvoorbeeld je ademhaling en hoe is het met je spierspanning? Ga na wat je lijf nodig heeft en wat je lichaam je eigenlijk wil vertellen. Een korte ontspanningsoefening? Een korte ademhalingsoefening (zoals Hartcoherentie)? Een rondje wandelen? Even een klein loopje? Een mini-massage? Juist even zitten en niks doen? Vanavond wel een keer sporten? Welke emotie voel ik eigenlijk en waar komt dat gevoel vandaan? Het is belangrijk om dit na te gaan in je lichaam.

      Gedachten

      Ga voor jezelf eens na: hoe hoog ligt mijn lat vandaag? Wat ‘moet’ ik allemaal van mezelf? Wanneer is het goed genoeg? Wat drijft mij om door te gaan, en mezelf en mijn lijf te vergeten? Waar liggen mijn prioriteiten? Wat levert het me op als ik zo doorga? Soms vergeten we dit soort gedachten, terwijl je er juist goed aan doet om je hier bewust van te blijven.

      Omgeving

      Ga eens na wie of wat er in je omgeving voor zorgt dat je stress ervaart, maar ook wat je zou kunnen helpen om beter of anders met stress om te gaan. Wat of wie zijn de energievreters (spanningsbronnen) en de energiegevers (energiebronnen), thuis en op je werk? Ga na wat of wie te veel tijd, energie en moeite kost.

      Bedenk anderzijds juist wat energie oplevert en ervoor zorgt dat je beter om kunt gaan met je spanningsbronnen. Kijk of je meer van je energiebronnen kunt aanspreken of ga na waarom de spanningsbron jou zoveel tijd, energie of ruimte kost. Sta erbij stil en kijk wat je kunt aanpassen.

      Zelf of met hulp je stress verminderen

      Hulp bij stress en burn-out klachten. Soms kan zo’n kritische inventarisatie al voldoende zijn om je stress te verminderen. Is dit niet voldoende? Dan is het belangrijk om hier hulp bij te vragen, zodat je stress en eventuele stressklachten kunnen afnemen. Ga na wat je wilt veranderen in je gedrag en gedachten. Wat zijn de voorwaarden waaronder je dit kunt doen?

      Bij psychologie praktijk BrainNetwork kunnen we door middel van cognitieve gedragstherapie samen met jou kijken naar de gedrags- en gedachtenpatronen die bij jou de stress in stand houden of hebben veroorzaakt. Ook kijken we in de therapie naar omgevingsfactoren en maken we de koppeling met je lijf om weer meer grip te krijgen, door middel van Biofeedback en Psychomotorische therapie. Zo richten we ons op de verschillende factoren die een rol spelen bij het aanpakken van stress. Je kunt vrijblijvend contact met ons opnemen om de mogelijkheden te bespreken.

      Hulp bij stress en burn-out klachten? Lees in onze Blog meer over PMT bij stressklachten

        Hoe Kan Je Stress Verminderen

        Stilstaan is voelen: de eerste stap tot herstel bij stress en burn-out

        ‘Stilstaan is voelen’: het is een vaak genoemde zin in de behandeling van stress- en/of burn-outklachten. Als je beginnende stress- of burn-outklachten ervaart, is letterlijk stilstaan mogelijk lastig. Je wordt geleefd: het is alsof je in een sneltrein zit die niet of zeer moeizaam tot stilstand komt. Je weet niet goed meer hoe je tot rust kunt komen, zowel fysiek als mentaal. Het eindstation van de trein is je ook niet bekend. Herkenbaar?

        Dit gevoel is ook in je lijf zichtbaar, want je autonome zenuwstelsel is uit balans. Je lijf trapt te vaak op het gaspedaal (sympatische zenuwstelsel) en te weinig op de rem (parasympatisch zenuwstelsel). Met allerlei stressklachten tot gevolg, zoals prikkelbaarheid, pijnklachten, concentratieproblemen en moeilijk tot rust kunnen komen. Als je deze trein niet tijdig laat stoppen, trekt je lijf een keer aan de noodrem. Als het zover is gekomen, kun je niet anders dan naar je lichaam luisteren

        Leren om stil te staan

        Hoe fijn zou het zijn als je er op tijd bij kunt zijn en zelf de trein tijdig kunt laten stoppen, om daarna op je eigen gekozen tempo weer door te kunnen rijden? Je moet het eigenlijk zo zien: die trein ben je zelf en jij bent degene die hem kan laten stoppen of laten rijden zoals voor jou fijn is. Maar hoe doe je dat nu, die trein tijdig stilzetten?

        Wat belangrijk is, is om je op tijd bewust te zijn van hoe het met je gaat. Je lichaam en je geest hebben herstelmomenten nodig. Enige stress is niet erg (en soms juist nodig) in je leven, maar te lang stress ervaren en geen of weinig herstelmogelijkheid pakken, heeft flinke nadelige gevolgen voor zowel je mentale als fysieke gezondheid.

        Om deze gevolgen te beperken of te voorkomen, is het van belang jezelf op tijd stil te zetten. Niemand kan dit uiteindelijk beter dan jijzelf. Daarvoor is het allereerst nodig dat je pauzemomenten op de dag inlast. In de huidige tijd is dit lastig, zeker nu we ook meer thuiswerken. De koffiemomenten met collega’s, uitgebreid lunchen, de loopjes en de ‘niks-momenten’ zijn minder geworden. Het is dus van belang om ze zelf te gaan plannen. De momenten hoeven maar kort te zijn (minimaal vijf minuten). Zet eventueel een alarm in je telefoon als reminder. Ga tijdens een pauzemoment even naar de wc, pak een kop koffie of thee, of loop een rondje zoals ook geadviseerd door de hersenstichting.

        Herstel bij burn-out
        Herstel bij burn-out

        Herstel bij Burn-Out | Luisteren naar de signalen van je lijf

        Pak je moment om stil te staan bij wat je lichaam je wil vertellen. Het lijf geeft ons vaak allerlei signalen (psychofysiologische reacties), waar we ons vaak niet of niet genoeg bewust van zijn. Denk aan een hoge ademhaling, verhoogde spierspanning, hoge hartslag, verhoogde huidgeleiding en koude handen. We zijn het verleerd om hiernaar te luisteren, doordat we veel met ons ‘hoofd’ leven en het steeds minder gewend zijn om even te ‘niksen’. Meestal voelen we deze signalen pas als we naar bed gaan, de prikkels weg zijn en we dan nog maar moeilijk tot rust kunnen komen.

        Sta (of zit) dus eens stil en voel je lijf. Om te weten wat je behoeften zijn en waar je grenzen liggen, moet je eerst kunnen voelen. En voelen begint bij je lijf. Weer contact maken met je lichaam en lichaamssignalen is daarvoor nodig. Ga na welke signalen je lijf je geeft. Wat wil je lichaam je eigenlijk vertellen? Als je de signalen van stress herkent, denk je misschien: wat nu? Om daar meer over te weten te komen, lees je onze vervolgblog: Stilstaan, voelen en dan? Hierin vertellen we je hoe je kunt kijken naar wat je op zo’n moment nodig hebt, en hoe je hiernaar kunt handelen in gedrag en gedachten.

        Herstel bij Burn-out

        Herstel bij Burn-Out en voorkomen van stressklachten. Wil je meer te weten komen over stress en je lichaam, of zoek je hulp van een expert om stress beter onder controle te krijgen? Dan is Biofeedback een mooie behandeloptie, die je leert om de signalen van je lichaam te herkennen. Ook Psychomotorische therapie kan een effectieve behandeling zijn om je eigen grenzen te leren herkennen. We helpen je graag in onze psychologie praktijk BrainNetwork. Neem vrijblijvend contact met ons op voor onze behandelmogelijkheden of voor meer informatie.

        Lees in onze Blog meer over PMT en lichaamsgerichte behandelingen bij stressklachten

          Biofeedback

          Drukke moeders: Biofeedback kan je helpen

          Samen met online magazine Mama’s schreven we onlangs een blog over Biofeedback voor drukke moeders. Een Biofeedback behandeling kan je als moeder helpen om meer rust te vinden in de alledaagse hectiek.

          Lees de hele blog op Mamas.nl.

          Biofeedback

          Wat is Biofeedback?

          Biofeedback is een moderne therapievorm die je kan helpen om meer rust te vinden in je brein en om beter om te gaan met periodes van stress. Het is een zeer effectieve behandeling bij klachten zoals stress, slaapproblemen, hoofdpijn en migraine, en een hoge bloeddruk.

          Een Biofeedback behandeling is meestal kortdurend, met vijf tot tien sessies. Het is een laagdrempelige manier om te werken aan de klachten die je ervaart. De intensiteit en de vorm van de behandeling passen we in onze praktijk BrainNetwork altijd aan op basis van je klachten. We combineren deze behandeling vaak met cognitieve gedragstherapie, zodat we je ook helpen om signalen te herkennen en daar anders mee om te gaan.

          Voor wie is een Biofeedback behandeling geschikt?

          De blog die we schreven met Mama’s richt zich specifiek op drukke moeders. In onze psychologie praktijk in Zeist spreken we regelmatig jonge moeders die vastlopen in het combineren van carrière, sociale verplichtingen en het gezin. Vaak spreken we dan over klachten die ontstaan door stress of slecht slapen.

          Bij verschillende klachten is een Biofeedback behandeling geschikt. Denk aan stress, hoge bloeddruk, slaapproblemen, vermoeidheid, spanningshoofdpijn, maag-darmproblemen, psychische problemen, nek-schouderklachten en (chronische) pijn. Klachten die kunnen ontstaan wanneer er sprake is van een verstoring in de balans van je lichaam.

          Structuur en een ritme dat bij je past zijn cruciaal om de juiste balans te vinden. Met Biofeedback leer je signalen die je lichaam geeft rondom klachten te herkennen. Je wordt getraind om deze te beïnvloeden, om zo je klachten te verminderen of te voorkomen. In onze psychologie praktijk BrainNetwork helpen we je graag: lees meer over onze Biofeedback behandeling.

            Behandeling slaapproblemen

            Slaapproblemen aanpakken: hoe doe je dat?

            Dat slaapproblemen ongezond zijn voor lichaam en geest, weten we. Wie amper een weekje minder dan zes uur per nacht slaapt, kan de werking van ruim 700 genen schaden. Reden dus om dit serieus te nemen. Er is dan ook veel onderzoek verricht naar de impact van een ongezond slaappatroon. Hoe groot de schade precies kan zijn op korte en op lange termijn is voor iedereen anders. Eén ding is duidelijk: de mogelijke impact van slaapproblemen kan zeer ernstig zijn, zoals onder andere werd gepubliceerd in de Huffington Post.

            Slaapproblemen

            Gevolgen van slaapproblemen

            Slechte concentratie, moe en chagrijnig: al na één nachtje slecht slapen kunnen de gevolgen behoorlijk hevig zijn. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Gelukkig herstel je weer snel van deze klachten als het bij één nacht blijft. Maar voor wie deze klachten structureel worden, kunnen de consequenties groot zijn. Bij het voorkomen van structurele slaapproblemen is het belangrijk om te begrijpen waardoor je slecht slaapt en wat je anders kunt doen om rust te houden.

            Wat zijn de gevolgen van slecht slapen? We zetten ze voor je op een rijtje:

            Hongerig

            Studies hebben aangetoond dat te weinig slaap je doet hunkeren naar grotere porties en vooral naar voeding met veel vetten en koolhydraten. Wie vermoeid een route aflegt door straten vol verleiding van lekkers, grijpt dan ook onbewust veel vaker naar ongezonde dingen.

            Ongevallen

            Zes uur of minder slapen ’s nachts verdriedubbelt het risico op een verkeersongeval. Na amper één nachtje weinig slaap zwakt je oog-handcoördinatie al af. Of je nu achter het stuur zit of niet, slaaptekort tast je motoriek en coördinatie aan.

            Uiterlijk

            Schoonheidsslaapjes zijn geen fabel. Wie onvoldoende slaapt, zal er voor anderen vrijwel meteen ongelukkiger en ongezonder uitzien. Het blijkt zelfs dat chronische slaapproblemen op lange termijn bijdragen aan een snellere veroudering van de huid.

            Concentratie

            Meestal herken je het wel, dat je na een nacht slecht slapen veel minder je aandacht erbij kunt houden. Je focus en geheugen worden aangetast door slaaptekort. Goed slapen is bepalend is voor het vormen van langdurige herinneringen en draagt bij aan betere concentratie.

            Emoties

            Dat je kortaf reageert of snel geraakt bent, kan ook een gevolg zijn van slaapproblemen. Onderzoek aan de Harvard Medical School heeft aan de hand van hersenscans aangetoond dat slaaptekort het emotiecentrum in je brein tot 60 procent reactiever maakt. Hierdoor kan je emotionele gebeurtenissen minder goed relativeren. Het mogelijke gevolg is dat je behoorlijk ongecontroleerd kunt reageren.

            Zodra slaapklachten overgaan in structurele slaapproblemen kunnen de gevolgen op je functioneren groot zijn. Onderzoek heeft aangetoond dat slaapklachten, naast bovenstaande klachten, ook kunnen bijdragen aan diabetes, hart- en vaatziekten of een verslechterde vruchtbaarheid.

            Slaapproblemen

            Wat kun je zelf doen bij slaapproblemen?

            Slaapklachten en -oplossingen zijn voor iedereen anders. Er is een groot verschil tussen de gevolgen van één keer slecht slapen of structurele problemen om goed te slapen. Om te voorkomen dat een aantal slechte nachten overgaan in structurele problemen is het belangrijk dat je relativeert en je niet te druk maakt. Je lichaam en brein zijn een sterk geheel en hebben de mogelijkheid om weer snel te herstellen van een aantal slechte nachten. De volgende tips bij slaapproblemen kunnen je op weg helpen:

            1. Bewegen en sporten dragen in grote mate bij aan je mentale en fysieke gezondheid. Meer beweging draagt bij aan een betere nachtrust.
            2. Maak je niet te druk als je één nacht slecht geslapen hebt, er is geen reden om aan te nemen dat je morgen weer slecht slaapt.
            3. Probeer te begrijpen waarom je slecht slaapt. Het kan helpen om dit met iemand te bespreken.
            4. Bepaald licht, zoals dat van een tv, telefoon of tablet, activeert je brein. Dat kan ervoor zorgen dat het moeilijk is om in slaap te komen. Leg bijvoorbeeld je telefoon liever ruim voor bedtijd weg, en zet de tv wat eerder uit.
            5. Veel mensen met slapeloosheid zijn gebaat bij een vast ritme, vaste tijden waarop je naar bed gaat en een vast ritueel voor het slapengaan. Dit biedt houvast. Stel een ritme voor jezelf op en probeer je hieraan te houden.

            Behandeling van slaapproblemen

            De gevolgen van slapeloosheid kunnen groot zijn als je slaapklachten structureel zijn. Het komt helaas vaak voor en veel mensen herkennen hoe moeilijk het is om goed te slapen. Er is veel wat je zelf kunt doen, zoals we in de bovenstaande tips benoemden. Heb je echter het gevoel dat je de slaapklachten niet zelf kunt oplossen? Dan zijn er verschillende behandelingen die je daarbij kunnen helpen.

            Een slaapcoach of slaappsycholoog kan je helpen om beter te begrijpen waarom je slecht slaapt. Vervolgens kan een psycholoog samen met jou een actieplan maken om aan deze oorzaken te werken. Door middel van opdrachten en oefeningen kun je jezelf trainen om weer in een gezond slaapritme te komen.

            Daarnaast is een juiste balans in je lichaam en brein belangrijk voor een goede nachtrust. Een behandeling op basis van Biofeedback kan je helpen om beter om te gaan met druk en om beter te leren ontspannen. Biofeedback is een effectieve behandeling bij slaapproblemen, omdat het helpt om signalen die bijdragen aan slechte slaap te herkennen. Met bewustwording en herkenning kun je worden getraind om deze signalen te beïnvloeden en daarmee de klacht te verminderen. De methode kent verschillende vormen, die een laagdrempelige manier creëren om te werken aan je slaapproblemen.

            Psychologie praktijk BrainNetwork is gespecialiseerd in Biofeedback behandelingen in combinatie met coaching. In de praktijk zien we veel positieve effecten van het combineren van deze technieken, om op korte termijn een effectieve en langdurige oplossing te bieden voor slaapproblemen.

            www.brainnetwork.nl  / Bron; AD rubriek gezondheid

            Lees meer in onze Psychologie Blog